entry_id large_string | page_reference large_string | sanskrit_word_slp1 large_string | sanskrit_word_devanagari large_string | definition_and_prakriya large_string | source large_string |
|---|---|---|---|---|---|
apte_1 | 0001-1 | a | अ | अ The first letter of the alphabet; अक्षराणामकारोऽस्मि Bg. 10. 33. .अः [अवति, अतति सातत्येन तिष्ठतीति वा; अव्--अत् वा, ड Tv.] (1) N. of Viṣṇu, the first of the three sounds constituting the sacred syllable ओम्; अकारो विष्णुरुद्दिष्ट उकारस्तु महेश्वरः । मकारस्तु स्मृतो ब्रह्मा प्रणवस्तु त्रयात्मकः ॥ For more explanation... | Apte 1957 Digitization |
apte_2 | 0001-2 | afRin | अऋणिन् | अऋणिन् a. (epic.) (ऋ being here regarded as a consonant) Not a debtor, free from debt; दिवसस्याष्टमे भागे शाकं पचति यो नरः । अऋणी चाप्रवासी च स वारिचर मोदते ॥ Mb. The normal form अनृणिन् also occurs in this sense. | Apte 1957 Digitization |
apte_3 | 0001-2 | aMS | अंश् | अंश् €10 U. अंशयति-ते also अंशापयति To divide, distribute, share among. | Apte 1957 Digitization |
apte_4 | 0001-2 | aMSaH | अंशः | अंशः [अंश्-अच्] (1) A share, part, portion, division; member; सकृदंशो निपतति Ms. 9. 47; तुर्यांशः a fourth part; षष्ठ; ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः Bg. 15. 7; भुवमंशाविव धर्मयोर्गतौ R. 8. 16; अंशेन दर्शितानुकूलता K. 159 partly. (2) A share in property, inheritance; स्वतोंऽशतः Ms. 8. 408; अनंशौ क्लीबपतितौ 9. 201; पत्... | Apte 1957 Digitization |
apte_5 | 0002-1 | aMSakaH | अंशकः | अंशकः [अंश्-ण्वुल्; अंशिका f.] (1) One having a share, a co-parcener, relative. (2) (स्वार्थे कन्) A share, portion, division; त्रिंशांशकस्तथा राशेर्भाग इत्यभिधीयते; द्विभर्तृका मेषनवांशके स्यात्, वृषांशके सा पशुशीलयुक्ता. -कम् A solar day. | Apte 1957 Digitization |
apte_6 | 0002-1 | aMSayitavya | अंशयितव्य | अंशयितव्य [अंश्-तव्यच्] a. Fit to be divided into parts. | Apte 1957 Digitization |
apte_7 | 0002-1 | aMSala | अंशल | अंशल a. [अंशं लाति, ला-क] (1) Having, or entitled to a share (अंशग्राहक). (2) अंसल, q. v. | Apte 1957 Digitization |
apte_8 | 0002-1 | aMSanam | अंशनम् | अंशनम् [अंश्-ल्युट्] Act of dividing. | Apte 1957 Digitization |
apte_9 | 0002-1 | aMSayitf | अंशयितृ | अंशयितृ m. (अंश्-तृच्) A divider, sharer. | Apte 1957 Digitization |
apte_10 | 0002-1 | aMSin | अंशिन् | अंशिन् m. [अंश-इनि] (1) A sharer, co-parcener; (पुनर्विभागकरणे) सर्वे वा स्युः समांशिनः Y. 2. 114 (entitled to the same share.) (2) Having parts or members (अवयविन्); अंशिनः स्वांशगात्यन्ताभावं प्रति मृषात्मतां --Ved. Paribhāṣā. | Apte 1957 Digitization |
apte_11 | 0002-1 | aMSya | अंश्य | अंश्य a. [अंश्-कर्मणि यत्] Divisible. | Apte 1957 Digitization |
apte_12 | 0002-1 | aMSuH | अंशुः | अंशुः [अंश्-मृग कु.] (1) A ray, beam of light; चण्ड, घर्म hot-rayed, the sun; सूर्याशुभिर्भिन्नमिवाराविन्दम् Ku. 1. 32; lustre, brilliance चण्डांशुकिरणाभाश्च हाराः Rām. 5. 9. 48; Śi. 1. 9. रत्न, नख etc. (2) A point or end. (3) A small or minute particle. (4) End of a thread. (5) A filament, especially of the Soma plant... | Apte 1957 Digitization |
apte_13 | 0002-1 | aMSumat | अंशुमत् | अंशुमत् a. [अंशु-अस्त्यर्थे मतुप्] (1) Luminous, radiant; ज्योतिषां रविरंशुमान् Bg. 10. 21. (2) Pointed. (3) Fibrous, abounding in filaments (Ved.) m. (मान्) (1) The sun; वालखिल्यैरिवांशुमान् R. 15. 10; अंशुमानिव तन्वभ्रपटलच्छन्नविग्रहः Ki. 11. 6; जलाधारोष्विवांशुमान् Y. 3. 144; rarely the moon also; ततः स मध्यंगतमंशुम... | Apte 1957 Digitization |
apte_14 | 0002-2 | aMSukam | अंशुकम् | अंशुकम् [अंशवः सूत्राणि विषयो यस्य; अंशु ऋश्यादि क] (1) A cloth, garment in general; सितांशुका मङ्गलमात्रभूषणा V. 3. 12; यत्रांशुकाक्षेपविलज्जितानां Ku. 1. 14; चीनांशुकमिव केतोः Ś. 1. 33; स्तन a breast-cloth. (2) A fine or white cloth; धुन्वन् कल्पद्रुमकिसलयान्यंशुकानीव वातैः Me. 64; usually silken or muslin. (3) An up... | Apte 1957 Digitization |
apte_15 | 0002-2 | aMSula | अंशुल | अंशुल a. Radiant, luminous. -लः [अंशुं प्रभां बुद्धिप्रातिभां लाति, or अंशुरस्य अस्तीति ला-क] N. of Chāṇakya; of any sage. | Apte 1957 Digitization |
apte_16 | 0002-2 | aMs | अंस् | अंस् अंसयति अंसापयति. See अंश्. | Apte 1957 Digitization |
apte_17 | 0002-2 | aMsaH | अंसः | अंसः [अंस् कर्मभावादौ अच्] (1) A part, portion; see अंशः. (2) The shoulder, shoulder-blade; यदयं रथसंक्षोभादंसेनांसो रथोपमश्रोण्याः V. 1. 13. (3) N. of a prince. .(-सौ) The two angles of an altar [cf. Goth. amsa; L. ansa, humerus; Gr. omor.] --Comp. -कूटः [अंसः कूट इव वृहत्त्वात्] a bullʼs hump, the protuberance betwee... | Apte 1957 Digitization |
apte_18 | 0002-2 | aMsala | अंसल | अंसल a. [अंस लच्, बलवति इत्यर्थे; P. V. 2. 98] Strong, lusty, powerful, having strong shoulders; युवा युगव्यायतबाहुरंसलः R. 3. 34; भुजेन रक्षापरिघेण भूमेरुपैतु योगं पुनरंसलेन 16. 84; पुरुषप्रयत्नदुश्चलं Dk. 169. | Apte 1957 Digitization |
apte_19 | 0002-2 | aMsya | अंस्य | अंस्य a. [अंसे भवः अंस-यत्.] Belonging to the shoulder; ये अंस्या ये अङ्ग्याः सूचीकाः Rv. 1. 191. 7. | Apte 1957 Digitization |
apte_20 | 0002-2 | aMh | अंह् | अंह् €1 Ā. अंहते, अंहितुं To go; approach; set out; Bk. 3. 25, 46, आनंहे चान्तिकं पितुः 14. 51, 4. 4 etc. --Caus. (1) To send; तमाञ्जिहन्मैथिलयज्ञभूमिं Bk. 2. 40, 15. 75. (2) To shine. (3) To speak. | Apte 1957 Digitization |
apte_21 | 0002-2 | aMhura | अंहुर | अंहुर a. [अंह्-मद्गुरादि उरच्] Moving (गतियुक्त); तासामेकामिदभ्यंहुरो गात् Rv. 10. 5. 6; distressed, straitened. | Apte 1957 Digitization |
apte_22 | 0002-2 | aMhUraRa | अंहूरण | अंहूरण a. (Ved.) distressing, troublesome; sinful; straitened; Rv. 6. 47. 20. -णम् A sin, distress; Rv. 1. 105. 7. | Apte 1957 Digitization |
apte_23 | 0002-2 | aMhoyu | अंहोयु | अंहोयु a. Troublesome, threatening; Rv. 5. 15 3. | Apte 1957 Digitization |
apte_24 | 0002-2 | aMhatiH | अंहतिः | अंहतिः, -ती f. [हन्-अति, अंहादेशश्च; हन्तेरतिः स्यादंहादेशश्च धातोः Uṇ. 4. 62; हन्ति दुरितमनया इति दानम्] (1) A gift. (2) Anxiety, trouble, care, distress, illness (Ved.); Rv. 1. 94. 2, 8. 75. 9. | Apte 1957 Digitization |
apte_25 | 0003-1 | aMhas | अंहस् | अंहस् n. अंहः, हसी etc. [अम् असुन् हुक् च Uṇ. 4. 212, अमति गच्छति प्रायाश्चित्तेन] (1) A sin; सहसा संहतिमंहसां विहन्तुम् … अलं Ki. 5. 17; कृतः कृतार्थोऽस्मि निबर्हितांहसा Śi. 1. 29; leaving oneʼs religion or duty (स्वधर्मत्याग); लोभोऽनृतं चौर्यमनार्यमंहः Bhāg. 1. 17. 32. (2) Trouble, anxiety, care; युयोतन नो अंहसः Rv. ... | Apte 1957 Digitization |
apte_26 | 0003-1 | aMhasaspatiH | अंहसस्पतिः | अंहसस्पतिः (Ved.) The intercalary month (Lord of distress or perplexity ?). Vāj. | Apte 1957 Digitization |
apte_27 | 0003-1 | aMhasvat | अंहस्वत् | अंहस्वत् a. Sinful. | Apte 1957 Digitization |
apte_28 | 0003-1 | aMhitiH | अंहितिः | अंहितिः, -ती f. [अंह् क्तिन् ग्रहादित्वात् इट् Tv.] A gift. | Apte 1957 Digitization |
apte_29 | 0003-1 | aMhu | अंहु | अंहु a. [अंह् मृग कु] (Ved.) Sinful, wicked, injurious (पापकारिन्, हननशील); strait, narrow (?). -हु n. (1) Anxiety, distress; sin, crime (?). (2) Pudendum Muliebre (?). [cf. L. angustus, anxius, Goth. aggvus]. -भेद, -दी having a narrow slit; having the pudendum divided (?). | Apte 1957 Digitization |
apte_30 | 0003-1 | aMhriH | अंह्रिः | अंह्रिः [अंह् वंक्रपादि क्रिन्, अंहते गच्छत्यनेन] (1) A foot. (2) The root of a tree, cf. अङ्घ्रि. (3) The number four. --Comp. -पः ‘foot-drinker’, a tree (मूलेन पिबति सिक्ततोयम्). -स्कन्धः [अंह्रेः स्कन्ध इव] the upper part of the sole of the foot. | Apte 1957 Digitization |
apte_31 | 0003-1 | ak | अक् | अक् €1 P. (अकति) To go, move tortuously like a serpent [cf. L. angulus, Gr. agkai]. | Apte 1957 Digitization |
apte_32 | 0003-1 | aka | अक | अक a. Moving tortuously. | Apte 1957 Digitization |
apte_33 | 0003-1 | akam | अकम् | अकम् [न कं सुखम्] Absence of happiness; pain, misery (as in नाकं, न अकं दुःखं यत्र), sin नास्ति कं सुखं यस्मात्. | Apte 1957 Digitization |
apte_34 | 0003-1 | akaca | अकच | अकच a. [न ब] Bald. -चः N. of Ketu (the descending node), who is represented as a headless trunk. Tv. explains it thus: अकाय दुःखाय चायते; चाय्-ड; केतुग्रहस्य उदयेन लोकोपप्लवस्य शास्त्रप्रसिद्धिः. | Apte 1957 Digitization |
apte_35 | 0003-1 | akaqamam | अकडमम् | अकडमम्, अकथहम्, चक्रम् N. of a mystical circle (चक्र) or diagram with the letters of the alphabet, such as अ, क, ड, म; अ, क, थ, ह etc. written therein and used in determining the auspicious or inauspicious stars of a person; (ग्राह्यगोपालमन्त्रस्य तन्त्रोक्तमन्त्रग्रहणार्थं तत्तन्मन्त्राणां शुभाशुभविचारोपयोगी चक्रभेदः ... | Apte 1957 Digitization |
apte_36 | 0003-1 | akaTanIya | अकथनीय | अकथनीय a. Not fit to be mentioned. | Apte 1957 Digitization |
apte_37 | 0003-1 | akaTita | अकथित | अकथित a. ‘Not told’, not otherwise mentioned by way of any of the other case-relations, such as अपादान etc.; a name given to the indirect (गौण) object governed by verbs like दुह्, याच् etc. cf. अनभिहितम् अकथितं कर्म and ‘अकथितं च’ P. I. 4. 51. In the sentence ‘गां पयः दोग्धि’ गाम् is the indirect (गौण) object, and it c... | Apte 1957 Digitization |
apte_38 | 0003-1 | akaTya | अकथ्य | अकथ्य a. Not fit to be mentioned. | Apte 1957 Digitization |
apte_39 | 0003-1 | akanizWa | अकनिष्ठ | अकनिष्ठ a. Not the youngest (such as eldest, middle); elder, superior. -ष्ठः N. of Buddha Gautama; of a deified Buddhist saint (pl. in this latter sense.) cf. बहूनि शतसहस्राणि यावदकनिष्ठानां संनिपतितान्यभूवन् । Lv. --Comp. -पः (-गः also) [अकनिष्ठान् बुद्धान् पातीति; पा-क.] N. of Buddha, lord of Buddhists. | Apte 1957 Digitization |
apte_40 | 0003-1 | akanyA | अकन्या | अकन्या [न त] No virgin, a maid who is not so any longer; अकन्येति तु यः कन्यां ब्रूयाद् द्वेषेण मानवः Ms. 8. 225. | Apte 1957 Digitization |
apte_41 | 0003-2 | akampana | अकम्पन | अकम्पन a. [न त] Not shaking. -नः N. of a Rāksasa; Rām. | Apte 1957 Digitization |
apte_42 | 0003-2 | akampita | अकम्पित | अकम्पित a. [न त] Unshaken, firm, resolute; not tremulous; असंदिग्धान् स्वरान् ब्रूयादविकृष्टानकम्पितान् । Rv. Pr. -तः N. of a Jaina, or Buddhist saint, a pupil of the last Tīrthaṅkara (कम्पितं बुद्धिवृत्तेश्चालनं तन्नास्ति यस्य). | Apte 1957 Digitization |
apte_43 | 0003-2 | akara | अकर | अकर a. [न ब] (1) Handless, maimed. (2) Exempt from tax or duty. (3) [न त] Not doing or acting; not disposed to work, ceasing from work. -रा N. of a plant आमलकी, Emblic Myrobalan, Phyllanthus Emblica (Mar. आंवळा) (अकं दुःखं सेवनात् लोकानां राति गृह्णाति नाशयतीति; रा-क Tv.). | Apte 1957 Digitization |
apte_44 | 0003-2 | akaraRam | अकरणम् | अकरणम् [कृ-भावे ल्युट्, न त] Not doing, absence of action; अकरणान्मन्दकरणं श्रेयः. -ण a. [न ब] (1) Not artificial, natural. (2) Devoid of all organs, (epithet of the Supreme Spirit). | Apte 1957 Digitization |
apte_45 | 0003-2 | akaraRiH | अकरणिः | अकरणिः f. [नञ्-कृ-आक्रोशे अनिः; P. III. 3. 112.] Failure, disappointment, non-accomplishment, mostly used in imprecations; तस्याकरणिरेवास्तु Sk. may he be disappointed, or experience a failure! अकरणिर्ह ते वृषल Mbh. 6. 1. 158. | Apte 1957 Digitization |
apte_46 | 0003-2 | akarRa | अकर्ण | अकर्ण a. [न स्तः कर्णौ यस्य] (1) Devoid of ears; deaf. (2) Destitute of Karṇa: अनर्जुनमकर्णं वा जगदद्येति निश्चितः Mb. -र्णः A serpent (तस्य चक्षुषैव श्रवणात्, hence also called चक्षुःश्रवाः). | Apte 1957 Digitization |
apte_47 | 0003-2 | akarRya | अकर्ण्य | अकर्ण्य a. [न त] Not fit for the ears; not in the ears. | Apte 1957 Digitization |
apte_48 | 0003-2 | akartaH | अकर्तः | अकर्तः [कृत्] Identity; absence of difference; सध्र्यङ् नियम्य यतयो यमर्तहेतिं Bhāg. 2. 7. 48. | Apte 1957 Digitization |
apte_49 | 0003-2 | akartana | अकर्तन | अकर्तन a. [कृत्-भावे ल्युट्, न त] (1) Not cutting. (2) Dwarfish. | Apte 1957 Digitization |
apte_50 | 0003-2 | akartf | अकर्तृ | अकर्तृ m. [न त] Not an agent; अकर्तरि च कारके P. III. 3. 19; actionless; चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः । तस्य कर्तारमपि मां विद्धपकर्तारमव्ययम् ॥ Bg. 4. 13. पुरुषोऽकर्ता भोक्ता Sāṅkhya; a subordinate agent; त्वम्, -ता an inferior or subordinate position. --Comp. -भावः the state of non-agent; द्रष्टृत्वमकर्तृभ... | Apte 1957 Digitization |
apte_51 | 0003-2 | akarman | अकर्मन् | अकर्मन् a. [न ब] (1) Without work, idle; inefficient. (2) Disqualified for performing the necessary rites, wicked, degraded; अकर्मा दस्युरभि नो Rv. 10. 22. 8. (3) (Gram.) intransitive, generally in this sense अकर्मक. --n. (र्म) [न त] (1) Absence of work; absence of necessary observances; neglect of essential observance... | Apte 1957 Digitization |
apte_52 | 0004-1 | akarmaka | अकर्मक | अकर्मक a. [नास्ति कर्म यस्य ब कप्] Intransitive; फलव्यापारयोरेकनिष्ठतायामकर्मकः Bhartṛhari. अकर्मिका f. प्रसिद्धेरविवक्षातः कर्मणोऽकर्मिका क्रिया ibid. | Apte 1957 Digitization |
apte_53 | 0004-1 | akarmaRya | अकर्मण्य | अकर्मण्य a. [न त] (1) Unable to work, inefficient, unfit for work. (2) Unfit to be done. | Apte 1957 Digitization |
apte_54 | 0004-1 | akala | अकल | अकल a. [नास्ति कला अवयवो यस्य] Not in parts, without parts, epithet of the Supreme Spirit. | Apte 1957 Digitization |
apte_55 | 0004-1 | akalaNka | अकलङ्क | अकलङ्क a. Without stains or spots. -कः N. of a Jaina author, also called भट्ट अकलङ्कदेव. | Apte 1957 Digitization |
apte_56 | 0004-1 | akalka | अकल्क | अकल्क a. [नास्ति कल्को यत्र] (1) Free from sediment, pure. (2) sinless. -ल्का Moonlight. | Apte 1957 Digitization |
apte_57 | 0004-1 | akalkatA | अकल्कता | अकल्कता Honesty, integrity. | Apte 1957 Digitization |
apte_58 | 0004-1 | akalkana | अकल्कन | अकल्कन, -क a. [नास्ति कल्कनं दम्भः, कल्को वा यस्मिन्] Free from pride; humble, modest; honest. | Apte 1957 Digitization |
apte_59 | 0004-1 | akalpa | अकल्प | अकल्प a. [न ब] (1) Uncontrolled, not subject to control or rules, unrestrained, unfettered. (2) Weak, unable. (3) Incomparable. (4) Incapable, unfit. -ल्पः A patient; Nigh. | Apte 1957 Digitization |
apte_60 | 0004-1 | akalpanam | अकल्पनम् | अकल्पनम् Freedom from desires; absolution; बुद्धीन्द्रियमनःप्राणाञ्जनानामसृजत्प्रभुः । मात्रार्थं च भवार्थं च आत्मनेऽकल्पनाय च ॥ Bhāg. 10. 87. 2. | Apte 1957 Digitization |
apte_61 | 0004-1 | akalpita | अकल्पित | अकल्पित a. [न त] Not artificial or manufactured; natural, genuine. | Apte 1957 Digitization |
apte_62 | 0004-1 | akalmAza | अकल्माष | अकल्माष (1) Name of the son of the fourth Manu; Hariv. (2) Without sin or stain. | Apte 1957 Digitization |
apte_63 | 0004-1 | akalya | अकल्य | अकल्य a. [कलासु साधुः कल्यः निरामयः, न त] (1) Unwell, ill, indisposed. (2) [कल्यते इतिं कल्-यत् कल्यं मिथ्याभूतम्; न त] True; (तम्) अनीनयदकल्यसन्धो वन्धनागारं Dk. 31. -शरीर a. not in sound health; Pratimā 3. | Apte 1957 Digitization |
apte_64 | 0004-1 | akalyARa | अकल्याण | अकल्याण a. [न त] Inauspicious, unlucky. -णम् Inauspiciousness, ill, evil, adversity. | Apte 1957 Digitization |
apte_65 | 0004-1 | akava | अकव | अकव, -वा a. [न कव्यते वर्ण्यते कव्-आ, न त] Indescribable (अवर्णनीय); not contemptible, not bad; अरिः = कुत्सिता अरयो यस्य स कवारिः; न कवारिः अ; or यस्य शत्रवोऽप्यकुत्सिता वृत्रादयः; or अकुत्सितम् इयर्ति ऐश्वर्यं प्राप्नोति. | Apte 1957 Digitization |
apte_66 | 0004-1 | akavi | अकवि | अकवि a. (Ved.) Unwise, foolish; अयं कविरकविषु Rv. 7. 4. 4. | Apte 1957 Digitization |
apte_67 | 0004-1 | akasmAt | अकस्मात् | अकस्मात् ind. [न कस्मात् किंचित्कारणाधीनत्वं यत्र, अलुक् स.] (1) Accidentally, suddenly, unexpectedly, all of a sudden; अकस्मादागन्तुना सह विश्वासो न युक्तः H. 1; coming by chance, an accidental visitor. (2) Without cause or ground, causelessly, in vain; नाकस्माच्छाण्डिलीमाता विक्रीणाति तिलैस्तिलान् Pt. 2. 65; न ह्यकस्... | Apte 1957 Digitization |
apte_68 | 0004-2 | akARqa | अकाण्ड | अकाण्ड a. [नास्ति काण्डम् अवसरः उचितकालः यस्य] (1) Accidental, untoward, unexpected, sudden; अकाण्डपाण्डरघनप्रस्पर्धि Mv. 5. 39 -(v. l. अकालपाण्डुर) out of season; पुनंरकाण्डविवर्तनदारुणः U. 4. 15; प्रचण्डकलहयोः U. 6; पततु शिरस्यकाण्डयमदण्ड इवैष भुजः Māl. 5. 31; भङ्गुरतां संसारसुखानां K. 172. (2) Destitute of stem or s... | Apte 1957 Digitization |
apte_69 | 0004-2 | akARqe | अकाण्डे | अकाण्डे adv. Unexpectedly, all of a sudden; दर्भाङ्कुरेण चरणः क्षत इत्यकाण्डे तन्वी स्थिता Ś. 2. 12; उन्मथ्य मन्थरविवेकमकाण्ड एव Māl. 1. 18; तातस्तु तमकाण्ड एव प्राणहरमप्रतीकारमुपप्लवमुपनतमालोक्य K. 33. | Apte 1957 Digitization |
apte_70 | 0004-2 | akAma | अकाम | अकाम a. [नास्ति कामो यस्य] (1) Free from desire, affection, love; अकामस्य क्रिया काचिद् दृश्यते नेह कर्हिचित् Ms. 2. 4 everything is an act of his will. (2) Reluctant, unwilling; योऽकामां दूषयेत्कन्यां स सद्यो वधमर्हति । Ms. 8. 364; also नाकामो दातुमर्हति. (3) Uninfluenced by, not subject to, love; भयादकामापि हि दृष्टि... | Apte 1957 Digitization |
apte_71 | 0004-2 | akAmataH | अकामतः | अकामतः adv. [अकाम-पञ्चम्यास्तसिल्] Unwillingly, reluctantly, unintentionally, unconsciously; इतरे कृतवन्तस्तु पापान्येतान्यकामतः Ms. 9. 242; अकामतः कृते पापे प्रायश्चित्तं विदुर्बुधाः 11. 45; अकामतः कृतं पापं वेदाभ्यासेन शुध्यति 11. 46. | Apte 1957 Digitization |
apte_72 | 0004-2 | akAmatA | अकामता | अकामता Absence of desire; न चैवेहास्त्यकामता Ms. 2. 2. | Apte 1957 Digitization |
apte_73 | 0004-2 | akAya | अकाय | अकाय a. [नास्ति कायो यस्य] Without body, incorporeal. -यः (1) An epithet of Rāhu, who is represented as having no body, but only a head. (2) Epithet of the Supreme Spirit (without body, parts etc.). | Apte 1957 Digitization |
apte_74 | 0004-2 | akAra | अकार | अकार a. [करोतीति कारः कृ-घञ् अण् वा, न त] Not doing or acting, void of action (क्रियारहित). -रः The letter अ; अक्षराणामकारोऽस्मि Bg. 10. 33. | Apte 1957 Digitization |
apte_75 | 0004-2 | akAraRa | अकारण | अकारण a. [न ब] Causeless, groundless, spontaneous; मित्राणि सतां चेतांसि K. 37 disinterested friends; ईदृशो मां प्रत्यमीषाम् स्नेहः U. 6. -णम् Absence of a cause, motive, or ground; -अकारणाद्, -रणम्, -णे causelessly, without cause or ground; किमकारणमेव दर्शनं विलपन्त्यै रतये न दीयते Ku. 4. 7; परित्यक्ता मातापित्रोर्गुर... | Apte 1957 Digitization |
apte_76 | 0004-2 | akArRavezwakika | अकार्णवेष्टकिक | अकार्णवेष्टकिक a. Face not adapted for ear-rings (Kāśi. VI. 2. 155). | Apte 1957 Digitization |
apte_77 | 0004-2 | akArpaRya | अकार्पण्य | अकार्पण्य a. [न ब] Got without meanness; अकार्पण्यमशनं Bh. 3. 51. | Apte 1957 Digitization |
apte_78 | 0004-2 | akArya | अकार्य | अकार्य a. [न त] Improper, not fit to be done. -र्यम् An improper, unworthy or bad act, a criminal or sinful action; मा नाम वैक्लव्यादकार्यं कुर्यात् Mk. 3. (आत्मघातादिरूपम्). --Comp. -कारिन् a. (1) an evil-doer, one who commits a misdeed; महापातकिनश्चैव शेषाश्चाकार्यकारिणः Ms. 11. 239 one that neglects oneʼs duty; दाने... | Apte 1957 Digitization |
apte_79 | 0005-1 | akAla | अकाल | अकाल a. [नास्ति उचितः कालो यस्य] (1) Untimely, premature, inopportune, unseasonable, out of season; न प्रजासु मृत्युश्चरति U. 2; न ह्यकालभवो मृत्युरिक्ष्वाकुपदमस्पृशत् ॥ R. 15. 44; अकालमृत्युहरणं सर्वव्याधिविनाशनम् । सूर्यपादोदकं तीर्थं जठरे धारयाम्यहम् ॥ (सूर्यनमस्कारसंकल्पः); वातावली Ratn. 3. (2) [न कालः] Not black, ... | Apte 1957 Digitization |
apte_80 | 0005-1 | akAlikam | अकालिकम् | अकालिकम् ind. (1) All of a sudden; अकालिकं कुरवो नाभविष्यन् Mb. 5. 32. 30. (2) Soon; यत्ते कार्यं सुपुत्रस्य क्रियतां तदकालिकम् Mb. 5. 57. 25. | Apte 1957 Digitization |
apte_81 | 0005-1 | akAsAraH | अकासारः | अकासारः Name of a teacher; Bhav. P. | Apte 1957 Digitization |
apte_82 | 0005-1 | akiMcana | अकिंचन | अकिंचन a. [नास्ति किंचन यस्य] Without anything, quite poor, utterly destitute, indigent, penniless; अकिंचनः सन् प्रभवः स संपदां Ku. 5. 77; न द्वन्द्वदुःखमिह किंचिदकिंचनोपि Śi. 4. 64 disinterested. -नम् That which is worth nothing. | Apte 1957 Digitization |
apte_83 | 0005-1 | akiMcanatA | अकिंचनता | अकिंचनता Renunciation of everything, voluntary poverty (संन्यासाङ्गयमविशेषः); व्रतं दानं परिव्रज्या तपस्या नियमस्थितिः । अहिंसासूयतास्तेयब्रह्माकिंचनता यमाः ॥ त्वम् Poverty; अकिंचनत्वं मखजं व्यनक्ति R. 5. 16. | Apte 1957 Digitization |
apte_84 | 0005-1 | akiMcaniman | अकिंचनिमन् | अकिंचनिमन् m. [पृथ्वादिगण] Poverty, utter destitution. | Apte 1957 Digitization |
apte_85 | 0005-1 | akiMcijjYa | अकिंचिज्ज्ञ | अकिंचिज्ज्ञ a. Not knowing anything, quite ignorant; यदाऽकिंचिज्ज्ञोऽहं द्विप इव मदान्धः समभवम् Bh. 2. 7. | Apte 1957 Digitization |
apte_86 | 0005-1 | akiMcitkara | अकिंचित्कर | अकिंचित्कर a. Not productive of anything, useless, immaterial; रोऽन्यत्र पञ्चशरोऽपि स एव K. 242 powerless to do anything; परतन्त्रमिदमकिञ्चित्करं च Ve. 3. | Apte 1957 Digitization |
apte_87 | 0005-2 | akilbiza | अकिल्बिष | अकिल्बिष a. [न ब] sinless; न मां दोषेण सुग्रीव हन्तुमर्हस्यकिल्बिषम् । Rām. | Apte 1957 Digitization |
apte_88 | 0005-2 | akIrtiH | अकीर्तिः | अकीर्तिः f. [अप्रशस्ता कीर्तिः, न त] Infamy, ill-repute, disgrace; अकीर्ति चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेऽव्ययाम् । संभावितस्य चाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते ॥ Bg. 2. 34. | Apte 1957 Digitization |
apte_89 | 0005-2 | akuRWa | अकुण्ठ | अकुण्ठ a. [न त] (1) Not blunted, unobstructed; आशस्त्रग्रहणादकुण्ठपरशोः Ve. 2. 2. (2) Vigorous, able to work. (3) Fixed; धिष्ण्यम् Heaven. | Apte 1957 Digitization |
apte_90 | 0005-2 | akuRWita | अकुण्ठित | अकुण्ठित a. Not blunted; शास्त्रेष्वकुण्ठिता बुद्धिः R. 1. 19 penetrating all sciences; बिभ्रतोऽस्त्रमचलेऽप्यकुण्ठितं 11. 74 taking effect on, prevailing against even mountains. | Apte 1957 Digitization |
apte_91 | 0005-2 | akutaH | अकुतः | अकुतः adv. [न कुतः, न त] Not from anywhere (in comp. only). --Comp. -चलः N. of Śiva (not movable from any cause). -भय a. [नास्ति कुतोऽपि भयं यस्य] secure, not threatened from any quarter, free from danger or fear, safe; मादृशानामपि यः संचारो जातः U. 2; यानि त्रीण्यकुतोभयानि च पदान्यासन्खरायोधने v. l. for अपराङ्मुखाणि 5... | Apte 1957 Digitization |
apte_92 | 0005-2 | akuDryaYc | अकुध्र्यञ्च् | अकुध्र्यञ्च् a. (Ved.) Fruitless, worthless (etym. doubtful); माकुध्र्यगिन्द्र शूर वस्वीरस्मे Rv. 10. 22. 12. | Apte 1957 Digitization |
apte_93 | 0005-2 | akupyam | अकुप्यम् | अकुप्यम् [न कुप्यम्, न त] (1) Not a base metal, gold or silver; अकुप्यं वसु Ki. 1. 35 gold or silver. (2) Any base metal. | Apte 1957 Digitization |
apte_94 | 0005-2 | akula | अकुल | अकुल a. [अप्रशस्तं कुलं यस्य] Low, mean, of a low family. -लः, -लम् N. of Śiva; अकुलं शिव इत्युक्तः कुलं शक्तिः प्रकीर्तिता -ला N. of Pārvatī. | Apte 1957 Digitization |
apte_95 | 0005-2 | akulIna | अकुलीन | अकुलीन a. [न त] (1) Low-born, of no high descent. (2) Not belonging to the earth, not earthly; दिव्ययोषितमिवाकुलीनां K. 11 (a pun on the word; न कौ पृथ्व्यां लीना स्थिता). | Apte 1957 Digitization |
apte_96 | 0005-2 | akuSala | अकुशल | अकुशल a. [न त] (1) Inauspicious, evil; unlucky, unfortunate. (2) Not clever or skilful. (3) Unpleasant, unwelcome; न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म Bg. 10. 10. -लम् Evil; स स्निग्धो ऽकुशलान्निवारयति यः H. 2. 141 guards from evils. | Apte 1957 Digitization |
apte_97 | 0005-2 | akuha | अकुह | अकुह a. [न त] One who does not cheat, an honest man; अकुहः श्रद्दधानः सन् Rām. 2. 109. 27. | Apte 1957 Digitization |
apte_98 | 0005-2 | akUja | अकूज | अकूज a. Silent; तमकूजमभिज्ञाय जनौघं सर्वशस्तदा Mb. 1. 126. 20. | Apte 1957 Digitization |
apte_99 | 0005-2 | akUpAra | अकूपार | अकूपार a. (1) Resulting in good, having a good issue. (2) Unlimited, unbounded; अकूपारस्य दावने Rv. 5. 39. 2 -रः [न कुं पृथ्वीं पिपर्ति; पॄ-अण् बा दीर्घः; न क्वापि पारं पूरणं वा गन्तव्यदेशो यस्य वा, पृषो. दीर्घः] (1) The sea, the receptacle of waters; अकूपारः सलिलो मातरिश्वा Rv. 10. 109. 1 (समुद्रोऽप्यकूपार उच्यते अकूप... | Apte 1957 Digitization |
apte_100 | 0005-2 | akUvAra | अकूवार | अकूवार = अकूपार above. | Apte 1957 Digitization |
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 9